មេរៀន៖ ការរំលែកទុក្ខ និងការកាន់ទុក្ខ
ស្វែងយល់ពីក្បួនច្បាប់ និងសុជីវធម៌សំខាន់ៗដែលមូស្លីមគ្រប់រូបគប្បីយល់ដឹង និងប្រតិបត្តិ នៅពេលមានការបាត់បង់ និងការទៅសួរសុខទុក្ខនៅទីបញ្ចុះសព។
១. ការរំលែកទុក្ខ (التَّعْزِيَة)
ការចូលរួមរំលែកទុក្ខចំពោះគ្រួសារសព គឺជា ស៊ូណិត (سُنَّة)។ គោលបំណងគឺដើម្បីលួងលោមសាច់ញាតិសព ផ្តល់កម្លាំងចិត្តឲ្យពួកគេប្រឈមមុខនឹងការបាត់បង់ ដោយប្រើពាក្យសម្តីល្អៗ។
សកម្មភាពដែលត្រូវធ្វើ៖
- សុំទូអា (دعاء) ឲ្យសព។
- លើកទឹកចិត្តគ្រួសារសពឲ្យមានជំហរឹងមាំ និងអត់ធ្មត់។
- រំលឹកពួកគេឲ្យរំពឹងដល់ផលបុណ្យពីអល់ឡោះជាម្ចាស់។
រ៉ស៊ូលុលឡោះ (ﷺ) បានរំលែកទុក្ខចំពោះកូនស្រីរបស់លោក ហ្សៃណប់ ចំពោះការស្លាប់កូនប្រុសរបស់នាងថា៖
«إِنَّ لِلَّهِ مَا أَخَذَ، وَلَهُ مَا أَعْطَى، وَكُلٌّ عِنْدَهُ بِأَجَلٍ مُسَمًّى، فَلْتَصْبِرْ، وَلْتَحْتَسِبْ»
ពេលវេលា និងទីកន្លែង៖
អាចចូលរួមរំលែកទុក្ខ មុនឬក្រោយពេលបញ្ចុះសព នៅកន្លែងណាក៏បាន៖ ម៉ាស្ជិត, កន្លែងបញ្ចុះសព, ផ្ទះសព, កន្លែងធ្វើការ ឬកន្លែងផ្សេងទៀត។
២. ទុក្ខព្រួយ និងការបង្ហាញអារម្មណ៍ចំពោះអ្នកស្លាប់
ការយំ គឺជាក្តីមេត្តាករុណា និងជាការបង្ហាញពីអារម្មណ៍ទុក្ខព្រួយតាមធម្មជាតិ។ ព្យាការី (ﷺ) ក៏បានសម្រក់ទឹកភ្នែកចំពោះមរណភាពកូនប្រុសរបស់លោក អ៊ីព្រហ៊ីម ដែរ។ (ពូខរី៖១៣០៣, មូស្លីម៖២៣១៥)
ក្បួនច្បាប់ឥស្លាមក្នុងការបង្ហាញទុក្ខសោក៖
- ហាមឃាត់ ការយំទួញសោកខ្លាំងៗ ស្រែកឡូឡា ឬបង្ហាញទង្វើខុសបញ្ញត្តិ (ទះកំផ្លៀង, វាយខ្លួន, ហែកសម្លៀកបំពាក់)។
- ចំពោះស្ត្រី ហាមឃាត់ ការបោះបង់ការតុបតែងកាយ (កាន់ទុក្ខ) លើសពី បីថ្ងៃ សម្រាប់សាច់ញាតិ (លើកលែងតែប្តី)។
- ការកាន់ទុក្ខរបស់ភរិយា (អ៊ិទហ្ទះ - عِدَّة): នៅពេលស្វាមីស្លាប់ ស្ត្រីជាភរិយាត្រូវប្រកាន់ខ្ជាប់ក្បួនច្បាប់ជាក់លាក់។
ក. អ៊ិទហ្ទះ (រយៈពេលរង់ចាំ) របស់ស្ត្រីដែលស្វាមីស្លាប់៖
រយៈពេលគឺ បួនខែ ដប់ថ្ងៃ។ ប្រសិនបើនាងមានផ្ទៃពោះ គឺរហូតដល់នាង ប្រសូតបុត្រ។
ខ. អ្វីខ្លះដែលចាំបាច់លើស្ត្រីក្នុងអំឡុងអ៊ិទហ្ទះ?
- ចៀសវាងពីគ្រឿងក្រអូប, ទឹកអប់, គ្រឿងអលង្ការ, សម្លៀកបំពាក់តុបតែងស្អាតៗ, ការលាបក្រចក និងការតុបតែងកាយផ្សេងៗ។
- អនុញ្ញាត៖ ស្លៀកសម្លៀកបំពាក់ធម្មតា (គ្រប់ពណ៌ គ្រប់ម៉ូត ដរាបណាមិនតុបតែងលម្អ), ងូតទឹក, សិតសក់។
- អនុញ្ញាត៖ ចេញពីផ្ទះ (យប់/ថ្ងៃ) ក្នុងករណីចាំបាច់ និងនិយាយជាមួយបុរសដទៃ (ក្រៅពីន័យចែចង់)។
៣. ការទៅមើលផ្នូរ (ហ្ស៊ីយ៉ារ៉ោះ - زِيَارَةُ القُبُور)
ការទៅមើលផ្នូរแบ่งออกជា ៣ ប្រភេទ៖
គោលបំណង៖ រំលឹកពីសេចក្តីស្លាប់, ផ្នូរ និងឋានបរលោក។
រ៉ស៊ូលុលឡោះ (ﷺ) មានប្រសាសន៍ថា៖ "ខ្ញុំធ្លាប់បានហាមឃាត់ពួកអ្នកមិនឲ្យទៅមើលផ្នូរ តែពេលនេះ ចូរពួកអ្នកទៅមើលផ្នូរចុះ... ជាការពិតណាស់ វារំលឹកពួកអ្នកពីថ្ងៃបរលោក"។
នេះគឺការទៅមើលផ្នូរក្នុងតំបន់ខ្លួន មិនចំណាយពេល/ថវិកាធ្វើដំណើរឆ្ងាយ និងមិនមែនជាការគោរពសក្ការៈ (លើកលែងតែម៉ាស្ជិតពិសិដ្ឋទាំងបី)។
គោលបំណង៖ ធម្មតា (មិនមែនដើម្បីរំលឹកសេចក្តីស្លាប់ដោយផ្ទាល់) និងគ្មានប្រការហាមឃាត់។
ឧទាហរណ៍៖ ទៅមើលផ្នូរសាច់ញាតិ ឬមិត្តភក្តិ ដោយគ្មាននៀត (เจตนา) ថាដើម្បីរំលឹកពីថ្ងៃបរលោក។
គឺការទៅមើលផ្នូរដែលមានផ្ទុកនូវប្រការហាមឃាត់៖
- អង្គុយលើផ្នូរ, ដើរកាត់ពីលើផ្នូរ។
- ទះកំផ្លៀងខ្លួនឯង, យំសោកខ្លាំងៗ។
- ធ្វើប្រការ ពិទអះ (بِدْعَة) (ប្រការបង្កើតថ្មីក្នុងសាសនា) ដូចជា៖
- សុំទូអាពីអល់ឡោះតាមរយៈអ្នកស្លាប់។
- សុំពរជ័យ, សុំការអត់ឱនពីផ្នូរ។
- ធ្វើទង្វើ ស្ហ៊ីរិក (شِرْك) (ការធ្វើស្ហ៊ីរិកនឹងអល់ឡោះ) ដូចជា៖
- បួងសួងសុំពីអ្នកស្លាប់ឲ្យជួយ។
- សុំជំនួយពីអ្នកស្លាប់នៅឯផ្នូរ។
គោលបំណងល្អៗនៃការទៅមើលផ្នូររបស់មូស្លីម៖
- ទីមួយ៖ រំឭកពីសេចក្តីស្លាប់, យកជាមេរៀន និងការទូន្មាន។
- ទីពីរ៖ ធ្វើល្អចំពោះអ្នកស្លាប់ ដោយសុំទូអាឲ្យសព (សុំការអភ័យទោស និងក្តីមេត្តា)។ អ្នកស្លាប់ក៏រីករាយពេលមានគេទៅមើលផ្នូរដែរ។
- ទីបី៖ ជាអំពើកុសលសម្រាប់អ្នកទៅមើលផ្ទាល់ ដោយអនុវត្តតាម ស៊ុណ្ណះ (سُنَّة) និងរំពឹងផលបុណ្យ។
.jpg)
ข้อควรระวังនៅទីផ្នូរ!
ត្រូវប្រុងប្រយ័ត្នកុំអង្គុយ ឬដើរកាត់ពីលើផ្នូរ ដើម្បីជាការគោរពអ្នកស្លាប់។
ព្យាការី (ﷺ) បានបញ្ជាក់ពីទណ្ឌកម្មធ្ងន់ធ្ងរថា៖ "ប្រសិនបើបុគ្គលណាម្នាក់នៃពួកអ្នកអង្គុយលើរងើកភ្លើង ហើយវាឆេះអាវរបស់គាត់ ថែមទាំងរាលដាលដល់ស្បែករបស់គាត់ គឺវាល្អសម្រាប់គាត់ជាងការដែលគាត់អង្គុយលើផ្នូរទៅទៀត"។ (មូស្លីម៖៩៧១)
៤. ទូអា (دعاء) នៅពេលទៅមើលផ្នូរ
ខាងក្រោមនេះជាទូអាមួយចំនួនដែលត្រឹមត្រូវតាម ស៊ុណ្ណះ (سُنَّة)៖
«السلام عليكم دار قوم مؤمنين، وإِنا إِن شاء الله بكم لاحقون»
អានថា៖ "អੱਸសាឡាមុអាឡៃքում ដារ៉ កោមីម មុកមីនីន, វ៉ា អ៊ីនណា អ៊ីនស្ហាអល់ឡោះ ប៊ីքում ឡាហ៊ីគូន"
អត្ថន័យ៖ "សូមសន្តិភាពកើតមានដល់អ្នកទាំងអស់គ្នា ឱអ្នកដែលនៅក្នុងផ្នូរទាំងឡាយនៃអ្នកដែលមានជំនឿ។ ជាការពិតណាស់ ពួកយើងខ្ញុំ ប្រសិនបើអល់ឡោះទ្រង់មានចេតនានោះ ច្បាស់ជានឹង(ស្លាប់)ទៅតាមពួកអ្នកជាមិនខានឡើយ"។ (មូស្លីម៖២៤៩)
«السلام على أهل الديار من المؤمنين والمسلمين، ويرحم الله المستقدمين منا والمستأخرين، وإِنا إِن شاء الله بكم للاحقون»
អានថា៖ "អੱਸសាឡាមុអាឡា អះលិឌីយ៉ារ មីណាល់ មុកមីនីន វ៉ាល់មូស្លីមីន, វ៉ា យ៉ារហាម៉ុលឡហុ លមូស្តាក់ឌីមីន មីនណា វ៉ាល់មូស្តាក់អ៊ឺរីន, វ៉ា អ៊ីនណា អ៊ីនស្ហាអល់ឡោះ ប៊ីքում ឡាលឡាហ៊ីគូន"
អត្ថន័យ៖ "សូមសន្តិភាពកើតមានដល់អ្នកដែលនៅក្នុងផ្នូរទាំងឡាយនៃអ្នកដែលមានជំនឿ និងអ្នកមូស្លីម។ ហើយសូមអល់ឡោះមេត្តាអាណិតស្រឡាញ់អ្នកដែលទៅមុន និងអ្នកដែលទៅក្រោយក្នុងចំណោមពួកយើងផង។ ជាការពិតណាស់ ពួកយើងខ្ញុំ ប្រសិនបើអល់ឡោះទ្រង់មានចេតនានោះ ច្បាស់ជានឹង(ស្លាប់)ទៅតាមពួកអ្នកជាមិនខានឡើយ"។ (មូស្លីម៖៩៧៤)
« السلام عليكم أهل الديار من المؤمنين والمسلمين، وإنا إن شاء الله للاحقون، أسأل الله لنا ولكم العافية »
អានថា៖ "អੱਸសាឡាមុអាឡៃքում អះឡាត់ឌីយ៉ារ មីណាល់មុកមីនីន វ៉ាល់មូស្លីមីន, វ៉ាអ៊ីនណា អ៊ីនស្ហាអល់ឡោះ ឡាលឡាហ៊ីគូន, អស់អាលុលឡោះ ឡាណា វ៉ាឡាគុមុល អាហ្វីយ៉ាស់"
អត្ថន័យ៖ "សូមសន្តិភាពកើតមានដល់អ្នកទាំងអស់គ្នា ឱអ្នកដែលនៅក្នុងផ្នូរទាំងឡាយនៃអ្នកដែលមានជំនឿ និងអ្នកមូស្លីម។ ជាការពិតណាស់ ពួកយើងខ្ញុំ ប្រសិនបើអល់ឡោះទ្រង់មានចេតនានោះ ច្បាស់ជានឹង(ស្លាប់)ទៅតាមពួកអ្នកជាមិនខានឡើយ។ ខ្ញុំសូមបួងសួងសុំពីអល់ឡោះឲ្យពួកយើងនិងពួកអ្នកទទួលបាននូវភាពសុខសាន្ត"។ (មូស្លីម៖៩៧៥)