មេរៀន៖ ការរៀបចំសព (ងូតទឹក និងរុំសព)
ច្បាប់បញ្ញត្តិឥស្លាមបានផ្តល់តម្លៃដល់ជនមូស្លីមក្រោយពីគេបានស្លាប់ ដូចដែលបានផ្តល់តម្លៃដល់រូបគេក្នុងពេលដែលគេនៅមានជីវិតដូច្នោះដែរ។ នៅក្នុងមេរៀននេះ អ្នកនឹងបានសិក្សាអំពីក្បួនច្បាប់សំខាន់ៗ ទាក់់ទងនឹងការងូតទឹកឲ្យសព និងរុំសព។
អ្វីដែលអ្នកនឹងបានសិក្សា៖
- ដឹងអំពីប្រការស៊ូណិតដែលត្រូវធ្វើនៅពេលមានអ្នកឥស្លាមស្លាប់។
- ដឹងពីរបៀបងូតទឹកសពឲ្យបានត្រឹមត្រូវ។
- ដឹងអំពីក្បួនច្បាប់មួយចំនួនទាក់ទងនឹងការរុំសព (កាហ្វាន់)។
ប្រការស៊ូណិតពេលជនមូស្លីមស្លាប់
នៅពេលដែលព្រលឹងបានចាកចេញពីរូបកាយហើយនោះ គេស៊ូណិត (អនុវត្តតាមការណែនាំរបស់ព្យាការី) នូវប្រការមួយចំនួនដូចខាងក្រោម៖
១. បំបិទភ្នែកសពដោយថ្នមៗ
ដើម្បីជាការផ្តល់តម្លៃដល់សព។
នៅពេលដែលព្យាការី ﷺ (សល់ឡល់ឡហ៊ូអាឡៃហ៊ីវ៉ាសាល់ឡាំ) លោកបានចូលទៅកាន់ អាពូសាឡាម៉ះ ក្នុងពេលដែលគាត់ស្លាប់ ហើយភ្នែករបស់គាត់នៅបើក លោកក៏បានបំបិទភ្នែករបស់គាត់ ហើយលោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ "នៅពេលដែលពួកអ្នកចូលរួមមរណទុក្ខអ្នកស្លាប់នៃពួកអ្នក ចូរពួកអ្នកបំបិទភ្នែកសព"។
២. អត់ធ្មត់ និងទប់អារម្មណ៍
មិនត្រូវតម្លើងសំឡេងខ្លាំងៗដោយការយំ និងទួញសោកឡើយ។ ក្រុមគ្រួសារ និងសាច់ញាតិសពត្រូវមានការអត់ធ្មត់។
ព្យាការី ﷺ នៅពេលដែលចៅម្នាក់របស់លោកបានស្លាប់ លោកបានប្រើកូនស្រីរបស់លោកឲ្យមានភាពអត់ធ្មត់ និងរំពឹងផលបុណ្យ (ពីអល់ឡោះ)។
៣. បួងសួងឲ្យសព និងគ្រួសារសព
បួងសួងឲ្យសពទទួលបាននូវក្តីមេត្តាករុណានិងការអភ័យទោស ហើយបួងសួងឲ្យគ្រួសារសពមានភាពអត់ធ្មត់និងស្រាកស្រាន្តពីទុក្ខ។
ដូចដែលព្យាការី ﷺ លោកបានធ្វើចំពោះសពអាពូសាឡាម៉ះ។ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ "ពិតណាស់ ក្រោយពេលគេដកហូតយកជីវិត ភ្នែកនៅសំឡឹងមើលទៅព្រលឹង"។ បន្ទាប់មក លោកបានបួងសួងថា៖ "ឱអល់ឡោះជាម្ចាស់! សូមអភ័យទោសឲ្យអាពូសាឡាលាម៉ះ សូមលើកតម្កើងឋានៈរបស់គាត់... សូមទ្រង់ផ្ដល់ភាពទូលាយ និងពន្លឺដល់គាត់នៅក្នុងផ្នូររបស់គាត់ផង"។
៤. រួសរាន់ក្នុងការរៀបចំសព
ត្រូវរួសរាន់ក្នុងការងូតទឹកឲ្យសព សឡាតលើសព និងបញ្ចុះសព។
រ៉ស៊ូលុលឡោះ ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ "ចូរពួកអ្នកដើរឲ្យលឿនពេលហែរសពទៅបញ្ចុះ។ ប្រសិនបើសពនោះល្អ គឺជាការល្អដែលពួកអ្នកនាំគាត់ឲ្យទៅជួបប្រការល្អនោះ..."។
៥. ជួយដល់ក្រុមគ្រួសារសព
ត្រូវជួយគ្រួសារសពសម្រាលនូវបន្ទុកមួយចំនួនរបស់ពួកគេ ដូចជាការរៀបចំម្ហូបអាហារ។
ព្យាការី ﷺ លោកបានបង្គាប់ប្រើឲ្យគេធ្វើម្ហូបអាហារជូនដល់ក្រុមគ្រួសារ ហ្ជាក់ហ្វើរ ពិន អាពូតឡឹប នៅពេលដែលគាត់ត្រូវបានគេសម្លាប់... លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ “ចូរពួកអ្នករៀបចំម្ហូបអាហារសម្រាប់គ្រួសាររបស់ហ្ជាក់ហ្វើរ។ ការពិត ពួកគេកំពុងតែជួបប្រទះនូវទុក្ខព្រួយដែលកំពុងតែរំខានដល់ពួកគេ”។
ការងូតទឹកសព
ការងូតទឹកឲ្យសព គឺចាំបាច់មុននឹងធ្វើការរុំសព និងបញ្ចុះសព។ អ្នកដែលងូតទឹកសព អាចជានរណាម្នាក់ក្នុងចំណោមគ្រួសារសព សាច់ញាតិ ឬអ្នកមូស្លីមដទៃទៀត។ សូម្បីតែព្យាការី ﷺ ក៏ត្រូវបានគេងូតទឹកឲ្យដែរនៅពេលលោកទទួលមរណភាព។
របៀបងូតទឹកសព
ការចាក់ទឹកលើខ្លួនប្រាណសពទាំងមូល និងលាងសម្អាតភាពកខ្វក់ (ប្រសិនបើមាន) ព្រមទាំងបិទបាំងរាងកាយសពពេលងូត គឺគ្រប់គ្រាន់ហើយ។ ប៉ុន្តែ គេស៊ូណិតឲ្យពិនិត្យមើលលើកិច្ចការមួយចំនួនដូចខាងក្រោម៖
- បិទបាំងរាងកាយសព៖ ចន្លោះរវាងផ្ចិត និងក្បាលជង្គង់ ក្រោយដោះសម្លៀកបំពាក់ចេញ។
- ពាក់ស្រោមដៃ/ក្រណាត់៖ ពេលលាងសម្អាតកន្លែងកេរខ្មាសរបស់សព។
- ចាប់ផ្តើមដោយលាងកន្លែងកខ្វក់៖ សម្អាតភាពកខ្វក់ ស្មោកគ្រោកចេញពីសពជាមុន។
- យកទឹកវូហ្ទុឲ្យសព៖ លាងអវយវៈដែលត្រូវយកវូហ្ទុតាមលំដាប់លំដោយ។
- លាងក្បាល និងខ្លួនប្រាណ៖ គេស៊ូណិតឲ្យងូតទឹកសពនឹងទឹកដែលលាយនឹងស្លឹកពុទ្រា ឬសាប៊ូ រួចលាងទឹកចេញ។
- ចាប់ផ្តើមពីផ្នែកខាងស្តាំ៖ ស៊ូណិតងូតទឹកឲ្យសពផ្នែកខាងស្តាំមុន បន្ទាប់មកផ្នែកខាងឆ្វេង។
- ចំនួនដងនៃការងូត៖ ស៊ូណិតងូតទឹកឲ្យសពចំនួនបីដង ឬច្រើនជាងនេះ ប្រសិនបើកាលៈទេសៈតម្រូវ។
រ៉ស៊ូលុលឡោះ ﷺ បានមានប្រសាសន៍ទៅកាន់ស្ត្រីដែលងូតទឹកសពកូនស្រីលោក ហ្សៃណប់ រ៉ទីយ៉ល់ឡហ៊ូអាន់ហា ថា៖ "ចូរពួកអ្នកងូតទឹកឲ្យនាងចំនួនបីដង ឬប្រាំដង ឬច្រើនជាងនេះ ប្រសិនបើពួកនាងយល់ឃើញថាត្រូវធ្វើដូច្នោះ"។
- ដាក់ក្រណាត់/សំឡី៖ នៅត្រង់ទ្វារមុខ ទ្វារក្រោយ ត្រចៀក ច្រមុះ និងមាត់ ដើម្បីកុំឲ្យមានអ្វីកខ្វក់ (ណាជិស) ឬឈាមចេញមក។
- ប្រើគ្រឿងក្រអូប៖ ស៊ូណិតប្រើគ្រឿងក្រអូបចំពោះសព ទាំងក្នុងពេលងូតទឹក និងក្រោយពេលងូតទឹករួច។
រ៉ស៊ូលុលឡោះ ﷺ បានបង្គាប់អ្នកងូតទឹកឲ្យសពកូនស្រីលោក ហ្សៃណប់ ឲ្យដាក់កាហ្វូ (ប្រភេទគ្រឿងក្រអូប) ក្នុងទឹកចុងក្រោយ។
តើអ្នកណាដែលត្រូវងូតទឹកឲ្យសព?
- ប្រសិនបើសពបានផ្តែផ្តាំនរណាម្នាក់ឲ្យងូតទឹកឲ្យខ្លួន គឺគេត្រូវបំពេញតាមពាក្យបណ្តាំនោះ។
- ក្មេង (ក្រោម៧ឆ្នាំ)៖ បុរស ឬស្ត្រីអាចងូតទឹកឲ្យសពក្មេងបាន។ ប្រសើរជាងគឺ បុរសងូតឲ្យក្មេងប្រុស ស្ត្រីងូតឲ្យក្មេងស្រី។
- សព (លើសពី៧ឆ្នាំ)៖ បុរសមិនត្រូវងូតទឹកឲ្យសពស្ត្រី ហើយស្ត្រីក៏មិនត្រូវងូតទឹកឲ្យសពបុរសដែរ (លើកលែងតែប្តីប្រពន្ធ)។
- ស្វាមី-ភរិយា៖ អាចងូតទឹកសពឲ្យគ្នាទៅវិញទៅមកបាន។ ឧទាហរណ៍ អាលី ពិន អាពីតល់ឡិប បានងូតទឹកឲ្យសពភរិយារបស់លោក (មិនមែនអាអ៊ីស្ហះទេ គឺហ្វាទីម៉ះ) ហើយ អាស្មា ប៊ិនត៍ អ៊ុម៉ៃស៍ បានងូតទឹកឲ្យសពស្វាមីនាង អាប៊ូ បាក់កឺរ។
អាអ៊ីស្ហះ រ៉ទីយ៉ល់ឡហ៊ូអាន់ហា បាននិយាយថា៖ “ប្រសិនបើខ្ញុំបានដឹងនូវអ្វីដែលខ្ញុំដឹងឥឡូវនេះគឺគ្មាននរណាម្នាក់ដែលនឹងត្រូវងូតទឹកឲ្យព្យាការី ﷺ ក្រៅពីភរិយាទាំងឡាយរបស់លោកឡើយ”។
ការរុំសព (កាហ្វាន់)
ការរុំសពដោយបិទបាំងរាងកាយទាំងមូល គឺជាសិទ្ធិដែលសពត្រូវទទួលបានពីក្រុមគ្រួសារ និងមូស្លីមទាំងអស់គ្នា។ ការរុំសពគឺជា ហ្វើរទូគីហ្វាយ៉ះ (កាតព្វកិច្ចរួម)។
ព្យាការី ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ “ចូរពួកអ្នកស្លៀកនូវសម្លៀកបំពាក់ពណ៌ស ព្រោះវាជាសម្លៀកបំពាក់ដ៏ល្អបំផុតសម្រាប់ពួកអ្នក ហើយចូរយកវាសម្រាប់រុំសពអ្នកស្លាប់នៃពួកអ្នក”។
ការចំណាយសម្រាប់ក្រណាត់រុំសព
- យកចេញពីថវិកាដែលសពបានបន្សល់ទុក (ប្រសិនបើសពមានទ្រព្យសម្បត្តិ)។
- បើមិនមាន អ្នកដែលទទួលបន្ទុកចិញ្ចឹមសពពេលនៅរស់ (ឪពុក, ជីតា, កូនប្រុស, ចៅប្រុស) ត្រូវទទួលខុសត្រូវ។
- បើពួកគេគ្មានលទ្ធភាព អ្នកមានទ្រព្យសម្បត្តិក្នុងចំណោមមូស្លីម ត្រូវទទួលបន្ទុក។
ការរុំសពដែលចាំបាច់៖ គឺការរុំសពដែលអាចបិទបាំងរាងកាយទាំងមូលរបស់សព ដោយសម្លៀកបំពាក់ដែលជ្រះស្អាត មិនថាចំពោះបុរស ឬស្ត្រីឡើយ។
ប្រការស៊ូណិតនៅពេលរុំសព
- សពបុរស៖ រុំនឹងក្រណាត់ស ៣ផ្ទាំង (ដូចសពព្យាការី ﷺ)។
- សពស្ត្រី៖ រុំនឹងក្រណាត់ស ៥ផ្ទាំង។
- ពណ៌ក្រណាត់៖ ស៊ូណិតរុំនឹងក្រណាត់ពណ៌ស។
រ៉ស៊ូលុលឡោះ ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ "ចូរពួកអ្នកស្លៀកនូវសម្លៀកបំពាក់ពណ៌ស... ហើយចូរយកវាសម្រាប់រុំសពអ្នកស្លាប់នៃពួកអ្នក"។
- គ្រឿងក្រអូប៖ ស៊ូណិតប្រើគ្រឿងក្រអូបលើក្រណាត់កាហ្វាន់ (ប្រភេទដែលអនុញ្ញាត)។
- បិទបាំងឲ្យបានល្អ៖ ត្រូវយកចិត្តទុកដាក់រុំសពពីក្បាលដល់ចុងជើងឲ្យបានល្អ។
រ៉ស៊ូលុលឡោះ ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ “នៅពេលណាដែលនរណាម្នាក់នៃពួកអ្នករុំសពបងប្អូនរបស់គេ ចូរឲ្យគេធ្វើការរុំវាឱ្យបានល្អ”។