មេរៀនស្តីពី វ៉ាកាហ្វ (ទាយជ្ជទាន)
នៅក្នុងមេរៀននេះ យើងនឹងសិក្សាឈ្វែងយល់អំពីអ្វីទៅដែលជាការវ៉ាកាហ្វ និងច្បាប់របស់វានៅក្នុងសាសនាអ៊ីស្លាម។
គោលបំណងនៃមេរៀន
- ១. យល់ដឹងអំពីអត្ថន័យនៃការវ៉ាកាហ្វ និងមូលហេតុដែលសាសនាអ៊ីស្លាមអនុញ្ញាតឱ្យមាន។
- ២. ស្វែងយល់អំពីច្បាប់ និងលក្ខខណ្ឌនៃការវ៉ាកាហ្វនៅក្នុងសាសនាអ៊ីស្លាម។
តើវ៉ាកាហ្វជាអ្វី?
នៅពេលដែលអល់ឡោះបានប្រទានពរដល់នរណាម្នាក់នូវទ្រព្យសម្បត្តិ ពួកគេមួយចំនួនមានបំណងចង់ធ្វើអំណោយទានមួយដែលដើមទុននៅគង់វង្ស ហើយផលប្រយោជន៍របស់វាបន្តផ្តល់ឱ្យសហគមន៍ជានិច្ច។ អំណោយទាននេះ ត្រូវបានគេហៅថា **វ៉ាកាហ្វ**។
ការធ្វើវ៉ាកាហ្វ គឺដើម្បីទទួលបានផលបុណ្យពីអល់ឡោះ ទាំងក្នុងជីវិតនេះ និងក្រោយពេលស្លាប់ទៅ។ តាមរយៈអំណោយទាននេះ ផលប្រយោជន៍ដ៏ធំធេងបានទៅដល់ผู้ที่ต้องการความช่วยเหลือ ដូចជាជនក្រីក្រ និងអ្នកខ្វះខាតជាដើម។ នេះជាទង្វើដ៏ប្រសើរបំផុតមួយ។
អត្ថន័យនៃពាក្យវ៉ាកាហ្វ
វ៉ាកាហ្វ គឺជាការដាក់នៅទ្រព្យសម្បត្តិអ្វីមួយ ដើម្បីឱ្យគេប្រើប្រាស់ ឬទទួលយកផលប្រយោជន៍ពីវា ក្នុងគោលបំណងស្វែងរកផលបុណ្យពីអល់ឡោះ។
ច្បាប់ស្តីអំពីការវ៉ាកាហ្វ
ការធ្វើវ៉ាកាហ្វគឺជាប្រការ **ស៊ូណិត (គួរឱ្យលើកទឹកចិត្ត)**។ វាជាទម្រង់មួយនៃសប្បុរសធម៌ដ៏ល្អបំផុត និងជាទង្វើដ៏ថ្លៃថ្នូរបំផុតក្នុងការខិតចូលទៅជិតអល់ឡោះ។
មូលហេតុនៃការអនុញ្ញាតឱ្យមានការវ៉ាកាហ្វ
អល់ឡោះបានអនុញ្ញាតឱ្យមានការវ៉ាកាហ្វ ព្រោះវាមានអត្ថប្រយោជន៍ជាច្រើន សម្រាប់ជីវិតលោកិយ និងថ្ងៃបរលោក។ វានាំឱ្យសហគមន៍កាន់តែមានភាពជិតស្និទ្ធ និងជាទម្រង់សប្បុរសធម៌ដ៏ល្អបំផុតមួយ។
ភស្តុតាងពីគម្ពីរគូរអាន និងហាហ្គីស
“ ពួកអ្នកនឹងមិនអាចទទួលបានផលល្អឡើយ លុះត្រាតែ ពួកអ្នកបរិច្ចាគមួយចំនួននូវអ្វីដែលពួកអ្នកស្រឡាញ់ ហើយអ្វីក៏ដោយដែលពួកអ្នកបរិច្ចាគនោះ ពិតប្រាកដណាស់អល់ឡោះដឹងបំផុតចំពោះវា។ ”
អ៊ិបនូ អ៊ូមើរ បានរាយការណ៍ថា៖ ពេលដែលអ៊ូមើរ ទទួលបានដីមួយចំណែកនៅខុយពើរ គាត់ក៏បានមករកព្យាការី ﷺ ដោយនិយាយថា៖ «ខ្ញុំមានដីល្អមួយកន្លែង ដែលខ្ញុំមិនធ្លាប់មានពីមុនមក។ តើលោកផ្តល់យោបល់អ្វីដល់ខ្ញុំ?» ព្យាការី ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «បើអ្នកមានបំណងចង់ទុកវាជាវ៉ាកាហ្វ (ជាអំណោយទានដែលមិនអាចលក់ដូរ) ក៏ល្អ»។ ដូច្នេះ អ៊ូមើរបានដាក់ដីនោះជាវ៉ាកាហ្វ (ដោយមិនលក់ មិនផ្តល់ជាកម្មសិទ្ធិ ឬមរតក) សម្រាប់ជនក្រីក្រ ញាតិសន្ដាន ទាសករ ភ្ញៀវ និងអ្នកធ្វើដំណើរ...
ប្រភេទនៃការវ៉ាកាហ្វ
១. វ៉ាកាហ្វសម្រាប់កិច្ចការសាសនា
ឧទាហរណ៍៖ ដាក់វ៉ាកាហ្វម៉ាស្ជិត, សាលារៀន, ឬផ្ទះសម្រាប់អ្នកក្រីក្រ ក្មេងកំព្រា និងស្ត្រីមេម៉ាយជាដើម។
២. វ៉ាកាហ្វសម្រាប់កិច្ចការទូទៅ (លោកិយ)
ឧទាហរណ៍៖ សង់ផ្ទះហើយដាក់ជាវ៉ាកាហ្វសម្រាប់អ្នកស្នងមរតករបស់ខ្លួន ឬវ៉ាកាហ្វដីស្រែ រួចបែងចែកទិន្នផលដល់ពួកគេ។
របៀបដែលវ៉ាកាហ្វអាចកើតឡើង
វ៉ាកាហ្វអាចមានភាពត្រឹមត្រូវតាមវិធីមួយក្នុងចំណោមវិធីពីរយ៉ាង៖
- តាមរយៈពាក្យពេចន៍៖ ដូចជានិយាយថា «ខ្ញុំដាក់ទ្រព្យនេះជាវ៉ាកាហ្វ» ឬ «ខ្ញុំផ្តល់ជាអំណោយទាន»។
- តាមរយៈសកម្មភាព៖ ដូចជាសាងសង់ម៉ាស្ជិតហើយអនុញ្ញាតឱ្យคนថ្វាយបង្គំ, ជីកអណ្តូងហើយអនុញ្ញាតឱ្យคนប្រើប្រាស់។
លក្ខខណ្ឌនៃការវ៉ាកាហ្វ
ដើម្បីឱ្យការវ៉ាកាហ្វមានសុពលភាព ត្រូវគោរពតាមលក្ខខណ្ឌខាងក្រោម៖
- អ្នកដាក់វ៉ាកាហ្វ ត្រូវតែជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិនៃទ្រព្យនោះ និងមានសិទ្ធិសេរីភាពពេញលេញ។
- ទ្រព្យដែលដាក់វ៉ាកាហ្វ ត្រូវតែជារបស់ដែលមានពិត និងជាកម្មសិទ្ធិរបស់អ្នកដាក់។
- ទ្រព្យនោះត្រូវតែអាចប្រើប្រាស់បានយូរអង្វែង និងរក្សាទម្រង់ដើមបាន។
- គោលបំណងនៃការវ៉ាកាហ្វ ត្រូវតែជាផ្លូវល្អ (ឧ. សម្រាប់ម៉ាស្ជិត, ជនក្រីក្រ)។
- ត្រូវកំណត់ឱ្យបានច្បាស់ថា ទ្រព្យនោះសម្រាប់ប្រើលើអ្វី ឬសម្រាប់អ្នកណា។
- ការវ៉ាកាហ្វត្រូវតែធ្វើឡើងជារៀងរហូត មិនមែនបណ្ដោះអាសន្នទេ។
បញ្ញត្តិបន្ថែមមួយចំនួន
- អាចដាក់វ៉ាកាហ្វសម្រាប់អ្នកមាន និងអ្នកក្រ, សម្រាប់អង្គការ និងបុគ្គល។
- អាចដាក់វ៉ាកាហ្វដល់មនុស្សច្រើនក្រុមក្នុងពេលតែមួយ (ឧ. សម្រាប់អ្នកក្រ, អ្នកប្រាជ្ញ, និងសិស្ស)។
- មិនអាចដាក់វ៉ាកាហ្វនូវអ្វីដែលមិនអាចផ្តល់ផលប្រយោជន៍បន្តបន្ទាប់បានទេ ដូចជា អាហារ, ភេសជ្ជៈ, ឬលុយ (យោងតាមទស្សនៈមួយចំនួន)។
ទិដ្ឋភាពនៃការវ៉ាកាហ្វដ៏ល្អបំផុត គឺការផ្តល់ផលប្រយោជន៍ដល់ប្រជាជនម៉ូស្លីមគ្រប់ពេលវេលា និងគ្រប់ទីកន្លែង។