មេរៀន៖ ការលក់ដូរក្នុងសាសនាអ៊ីស្លាម
សិក្សាឈ្វេងយល់ពីច្បាប់ លក្ខខណ្ឌ និងមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការលក់ដូរ ដើម្បីឱ្យការប្រកបរបររបស់យើងត្រឹមត្រូវតាមក្រឹត្យក្រម។
គោលបំណងនៃមេរៀន
និយមន័យនៃការលក់ដូរ
តាមន័យភាសា៖ ការប្តូរអ្វីមួយទៅនឹងអ្វីមួយទៀត។
តាមន័យនីតិបញ្ញត្តិ៖ ការដោះដូរទ្រព្យអ្វីមួយជាមួយទ្រព្យមួយទៀត ដើម្បីយកមកកាន់កាប់ជាកម្មសិទ្ធិ។
ច្បាប់នៃការលក់ដូរ (ហ៊ូកុម)
ការលក់ដូរគឺជាកិច្ចព្រមព្រៀងដែលត្រូវបានអនុញ្ញាត ផ្អែកលើគម្ពីរគួរអាន, ស៊ុណ្ណះ និងការឯកភាពរបស់អ្នកប្រាជ្ញ។
“ហើយអល់ឡោះបានអនុញ្ញាតចំពោះការលក់ដូរ ហើយទ្រង់បានហាមឃាត់អំពីការយកការប្រាក់”
ហេតុផលដែលអ៊ីស្លាមអនុញ្ញាតឱ្យមានការលក់ដូរ
បំពេញតម្រូវការគ្នាទៅវិញទៅមក
មនុស្សម្នាក់ៗត្រូវការរបស់ដែលអ្នកដទៃមាន។ តាមរយៈការលក់ដូរ អ្នកលក់ទទួលបានតម្លៃ ហើយអ្នកទិញទទួលបានទំនិញដែលខ្លួនត្រូវការ។
ថែរក្សាជីវិត
ការលក់ជួយថែរក្សាជីវិតមនុស្ស ព្រោះគ្មាននរណាម្នាក់អាចផលិតអ្វីៗគ្រប់យ៉ាងសម្រាប់ខ្លួនឯងបានទេ គឺត្រូវតែមានការទិញដូរ។
ការពារសណ្តាប់ធ្នាប់សង្គម
ការលក់ដូរស្របច្បាប់ ជួយការពារពីការលួច, ការជំរិត, ការក្លែងបន្លំ និងអំពើផ្សេងៗដែលបំផ្លាញសង្គម។
គ្រឹះនៃការលក់ដូរ (អរុកាន)
- អ្នកលក់
- អ្នកទិញ
- ទម្រង់កិច្ចព្រមព្រៀង (ពាក្យសម្តី)
- តម្លៃ និងវត្ថុដែលត្រូវលក់ដូរ
លក្ខខណ្ឌនៃការលក់ដូរ
- ១. ជាមនុស្សប្រក្រតី៖ មិនមែនជាមនុស្សឆ្កួត ឬស្រវឹង។
- ២. ជាមនុស្សពេញវ័យ៖ ការលក់ដូរទ្រព្យធំដុំពីក្មេងគឺមិនត្រឹមត្រូវទេ (លើកលែងតែមានការអនុញ្ញាតពីអាណាព្យាបាល)។
- ៣. មានសិទ្ធិចាត់ចែង៖ មិនមែនជាអ្នកដែលត្រូវបានហាមឃាត់មិនឱ្យចាត់ចែងទ្រព្យ។
- ៤. មានការយល់ព្រម៖ មិនមែនលក់ដោយការបង្ខិតបង្ខំ ឬបន្លំ។
- ៥. មានសមត្ថភាពប្រគល់ទំនិញ៖ អ្នកលក់ត្រូវតែអាចប្រគល់របស់ដែលលក់បាន។
- ១. កំណត់ច្បាស់លាស់៖ តម្លៃ និងទំនិញត្រូវតែបញ្ជាក់ឱ្យបានច្បាស់។
- ២. មានវត្តមាន៖ មិនអាចលក់របស់ដែលមិនទាន់មាននៅពេលធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀង។
- ៣. ជារបស់អនុញ្ញាត (ហាឡាល)៖ មិនអាចលក់ស្រា, សាច់ជ្រូក, ឧបករណ៍ភ្លេង ជាដើម។
- ៤. ជារបស់ស្អាត (មិនកខ្វក់)៖ មិនអាចលក់របស់ណាជីស (កខ្វក់)។
- ៥. អាចកាន់កាប់បាន៖ មិនអាចលក់សត្វស្លាបនៅលើមេឃ ឬរបស់ដែលបាត់បង់។
- ៦. ជាកម្មសិទ្ធិរបស់អ្នកលក់៖ មិនអាចលក់របស់ដែលមិនមែនជារបស់ខ្លួន (លើកលែងតែមានការអនុញ្ញាត)។
ប្រភេទនៃការលក់ដូរដែលត្រូវហាមឃាត់
១. ការលក់ដែលមានភាពមិនច្បាស់លាស់ (Gharar)
ជាការលក់ដែលអាចនាំឱ្យភាគីណាមួយខាតបង់ ដោយសារមិនដឹងច្បាស់ពីទំនិញ (មាន/អត់, ច្រើន/តិច)។
២. ការលក់ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការបោកប្រាស់
ការលាក់បាំងគុណវិបត្តិរបស់ទំនិញ ឬការបោកបញ្ឆោតផ្សេងៗ ត្រូវបានហាមឃាត់។
៣. ការលក់ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការប្រាក់ (Riba)
ការដោះដូរទំនិញប្រភេទដូចគ្នាដោយមានការលើសខ្វះ ឬប្តូរប្រាក់ដោយពន្យារពេល គឺត្រូវហាមឃាត់។
៤. លក់របស់ដែលត្រូវហាមឃាត់ (ហារ៉ាម)
ឧទាហរណ៍៖ សត្វស្លាប់ (មិនបានសម្លាប់តាមច្បាប់), ស្រា, ជ្រូក, រូបចម្លាក់ ជាដើម។
៥. ការលក់ដែលហាមឃាត់ដោយសារកត្តាផ្សេងទៀត
ដូចជាការលក់នៅពេលគេអាហ្សានលើកទីពីរថ្ងៃសុក្រ (សម្រាប់អ្នកដែលត្រូវទៅថ្វាយបង្គំ) ឬលក់របស់ដែលមានបំណងឱ្យគេយកไปធ្វើអំពើបាប (លក់ទំពាំងបាយជូរឱ្យអ្នកផលិតស្រា, លក់អាវុធឱ្យចោរ)។